Στα πρώτα χρόνια της ζωής, τα βρέφη και τα νήπια χρειάζονται ασφαλείς τρόπους σύνδεσης με τους γονείς και τους φροντιστές τους. Χρειάζονται φροντίδα και τρυφερότητα για να μπορούν να αναπτυχθούν με έναν αρμονικό και υγιή τρόπο. Το πρώιμο αναπτυξιακό τραύμα αναφέρεται στη διαταραχή της φυσιολογικής ανάπτυξης στα τρία πρώτα χρόνια, η οποία προκαλείται από συναισθηματική, σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση ή παραμέληση. Αυτή η περίοδος της ζωής μας θεωρείται η πιο σημαντική για την οικοδόμηση ενός υγιή και σταθερού εαυτού.
Ο Olaf Trapp είναι πιστοποιημένος και διεθνώς αναγνωρισμένος Βιοενεργειακός Ψυχοθεραπευτής, με 35 χρόνια εμπειρίας πάνω στη δουλειά με το σώμα. Διδάσκει σε σεμινάρια σωματικής ψυχοθεραπείας σε όλο τον κόσμο: Αμερική, Χιλή, Ρωσία, Πολωνία, Λιθουανία, Σλοβενία, Βουλγαρία, Σερβία. Με αφορμή το τριήμερο βιωματικό και εκπαιδευτικό
σεμινάριο που θα πραγματοποιήσει στην Αθήνα στις 20-23 Φεβρουαρίου, του θέσαμε ορισμένες αποσαφηνιστικές ερωτήσεις για τι τι είναι ακριβώς το πρώιμο αναπτυξιακό τραύμα, πώς μας επηρεάζει και πώς μπορεί να θεραπευτεί.
1. Τι είναι το πρώτο αναπτυξιακό τραύμα;
Το πρώιμο αναπτυξιακό τραύμα είναι ένας όρος που περιγράφει το παιδικό τραύμα, όπως τη χρόνια συναισθηματική ή σεξουαλική κακοποίηση, τη βία και την παραμέληση που βιώνονται από τα παιδιά στα πρώτα τρία χρόνια ζωής. Αυτό το τραύμα συντηρείται στα ίδια μας τα σπίτια. Η επαγγελματική μου εμπειρία με έχει διδάξει ότι σχεδόν όλοι έχουν ένα πρώιμο τραυματισμένο κομμάτι μέσα τους, αλλά δεν οδηγεί απαραιτήτως σε εμφανή παθολογία.
2. Μπορεί αυτό το τραύμα να συμβεί ακόμα και πριν τη γέννησή μας; Αν ναι, τότε πώς συμβαίνει;
Ο σωστός όρος για το ψυχικό τραύμα που συμβαίνει πριν ή κατά τη γέννηση είναι «προ- ή περιγεννητικό τραύμα». Είναι παρόμοιο με το πρώιμο αναπτυξιακό τραύμα, επειδή το έμβρυο νιώθει και ζει ήδη στην κοιλιά της μητέρας του, όπως επίσης και στη γέννησή του μέσω των σωματικών αισθήσεων. Το τραύμα μπορεί να διαμορφωθεί μέσω της βασικής συναισθηματικής απόρριψης του παιδιού, της κατάχρησης αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών, της βίας κατά την εγκυμοσύνη ή μιας προσπάθειας έκτρωσης. Πριν τη γέννησή μας, αυτές οι συνθήκες διαμορφώνουν τις βαθύτερες πεποιθήσεις μας σε σχέση με τη ζωή στη γη.
3. Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να διαχειριστεί αυτά τα τραύματα καθώς μεγαλώνει;
Εξαρτάται από τον βαθμό τραυματισμού. Ορισμένοι άνθρωποι σταθεροποιούνται μέσω των συναισθηματικών πόρων τους στην παιδική ηλικία, όπως μια τρυφερή γιαγιά, και μπορεί να μην το αντιληφθούν καν. Άλλοι παλεύουν σε όλη τους τη ζωή, πηγαίνοντας από τη μία θεραπεία στην άλλη. Γι’ αυτούς τους ανθρώπους, η κατανόηση αυτής της περίπλοκης διαταραχής πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα. Δεν βοηθά να τον κατηγορούμε όμως ότι αδυνατεί να θεραπευτεί πλήρως. Χρειάζεται να αποδεχτούμε ότι υπάρχουν περιορισμοί και να αναζητήσουμε μια καλύτερη ποιότητα ζωής παρά την ύπαρξή τους.
4. Μπορείτε να μας δώσετε ένα παράδειγμα του πώς ένα αναπτυξιακό τραύμα μπορεί να διαμορφώσει τον χαρακτήρα μας στην ενήλικη ζωή;
Από μια νευρο-αναπτυξιακή οπτική, οι εγκέφαλοι των πρώιμα τραυματισμένων παιδιών έχουν μάθει να συσχετίζουν τους ενήλικες με αρνητικά συναισθήματα. Αυτό οδηγεί σε πιθανές συμπεριφορές που χαρακτηρίζονται από καχυποψία, δυσπιστία, αποφυγή και εχθρότητα. Φαίνεται δύσκολο να ζήσει κανείς μια τρυφερή σχέση, σχεδόν αδύνατο για κάποιους• υπάρχει μια τάση επαναλαμβανόμενων χωρισμών.
5. Είναι διαφορετική η θεραπεία του πρώιμου αναπτυξιακού τραύματος από τη θεραπεία μεταγενέστερων τραυμάτων στη ζωή; Αν ναι, γιατί;
Ναι, ανάλογα με το βαθμό του ψυχικού τραύματος, απαιτούνται διαφορετικές θεραπευτικές μέθοδοι. Αν ο βασικός εαυτός είναι κατακερματισμένος, (μη συνεκτικός), είναι πολύ πιο σημαντική μια ατμόσφαιρα ασφάλειας και εναρμονισμένης σύνδεσης. Αυτό σημαίνει ότι εστιάζουμε μόνο στην εγκαθίδρυση μιας ασφαλούς σχέσης και στην εργασία δόμησης μέσω συγκράτησης και συλλογής της ενέργειας παρά μέσω της συναισθηματικής έκφρασης ή ενός θεραπευτικού στυλ αντιμετώπισης, που θα είχε κι αυτό μια επιπλέον τραυματική εμπειρία.
6. Πώς μπορούμε να διαγνώσουμε αν η προέλευση ενός τραύματος βρίσκεται στα πρώιμα αναπτυξιακά στάδια ή αργότερα στη ζωή;
Χρειάζεται κάποια εμπειρία, αλλά υπάρχουν ορισμένα κριτήρια μέσω του σώματος, στα οποία εγώ πάντα εστιάζω: Η σταθερότητα των ποδιών μας δείχνει πόσο ενσωματωμένο είναι αυτό το άτομο στον κόσμο και η ποιότητα της οπτικής επαφής αποτελεί άλλο ένα στοιχείο. Ένας έμπειρος θεραπευτής αφουγκράζεται επίσης την αίσθηση της αντιμεταβίβασης κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, η οποία, μπορεί για παράδειγμα να είναι, παγωμάρα, μια ισχυρή παρόρμηση για απόρριψη ή ένα αίσθημα εχθρότητας. Όλα αυτά δίνουν σημαντικές διαγνωστικές πληροφορίες για το βαθμό του τραυματισμού.
7. Διαβάζω στο κείμενό σας: «Ο πρώιμα τραυματισμένος εαυτός που δεν έχει ανακαλυφθεί είναι συχνά αποσυνδεδεμένος από τον συνειδητό εαυτό. Αυτό σημαίνει ότι ζει σε κατάσταση επιβίωσης κρυμμένος, και μπορεί να είναι ο λόγος του συναισθηματικού πόνου ακόμα και μετά από πολλά χρόνια ψυχοθεραπείας». Μπορείτε να μας πείτε κάτι περισσότερο γι’ αυτό;
Έφτασα σε αυτό το συμπέρασμα λόγω της μακρόχρονης επαγγελματικής μου εμπειρίας στη διαχείριση των διαφορετικών σταδίων του πρώιμου τραύματος. Πολλοί από τους θεραπευόμενούς μου (συχνά ψυχοθεραπευτές και οι ίδιοι), είναι πιο σταθεροποιημένοι και μπορούν να αντιμετωπίσουν τη ζωή ως απόρροια της ψυχοθεραπείας, αλλά ακόμα τους λείπουν ορισμένα βασικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα η ικανότητα να ενθουσιάζονται, να είναι παθιασμένοι και να νιώθουν εσωτερική χαρά. Τα βαθύτερα τραυματισμένα στρώματα συχνά δεν εντοπίζονται και πού και πού αυτοί οι θεραπευόμενοι βιώνουν μια συναισθηματική κρίση, την οποία με κάποιο τρόπο αντιμετωπίζουν. Δεν παλεύουν μόνο για την απουσία παθολογίας• αναζητούν την προσωπική εξέλιξη, την καλύτερη ποιότητα ζωής και τη χαρά, που προέρχεται από μέσα μας.
8. Τι κάνει την προσέγγισή σας την πιο κατάλληλη για τη θεραπεία του πρώιμου αναπτυξιακού τραύματος;
Πρόκειται για μια διαφορική διάγνωση και συνεπώς υπάρχει μια ποικιλία επαρκών θεραπευτικών παρεμβάσεων. Το πιο σημαντικό για μένα είναι να διαχωρίσουμε ανάμεσα στην συναισθηματική εκφραστική εργασία και στην προσέγγιση «Instroke». Αυτή η προσέγγιση συνίσταται στην συλλογή και στη συσσώρευση ενέργειας στο κέντρο του σώματος του θεραπευόμενου. Μια άλλη πλευρά είναι η χρήση του αγγίγματος, ή πιο γενικά η θεραπευτική χρήση του σώματος του θεραπευτή. Η γείωση μέσω του άλλου είναι ένας ευθύς τρόπος να επιβεβαιώσουμε την ύπαρξη του θεραπευόμενου ως κάτι θετικό.
9. Αυτή την περίοδο της ζωής μου, έχω την ευκαιρία να μεγαλώνω δύο δίδυμα κορίτσια που είναι μόλις λίγων μηνών. Παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες, τόσο μέσα όσο και έξω από την κοιλιά της μητέρας τους, είναι σχεδόν ίδια, τα χαρακτηριστικά τους είναι εμφανώς διαφορετικά. Το ένα τρώει λιγότερο, είναι εσωστρεφές και γκρινιάζει περισσότερο. Το άλλο τρώει πολύ, είναι εξωστρεφές και γκρινιάζει λίγο. Μήπως κάποια από τα χαρακτηριστικά τους είναι απλά εγγενή και δεν εξαρτώνται από τις παιδικές μας εμπειρίες;
Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς μας διαμορφώνονται φυσικά μέσω της κληρονομικότητας, αλλά μέσω και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στο πλαίσιο του πρώιμου αναπτυξιακού τραύματος, θα μπορούσα να φανταστώ ότι ένα παιδί, στο οποίο παρέχεται ο σωστός συνδυασμός γονιδίων έχει καλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στον τραυματισμό από ένα άλλο παιδί.
10. Αν και όλοι ήμασταν κάποτε παιδιά, πολλοί από τους αναγνώστες μας είναι ήδη γονείς. Τι θα συμβουλεύατε να κάνουν ώστε να προστατεύσουν τα παιδιά τους από τέτοια τραύματα;
Συστήνω να υπάρχει ασφάλεια για τη μητέρα και το παιδί ακόμα και πριν από τη γέννηση. Μια φωλιά πρέπει να έχει ήδη χτιστεί και οι φροντιστές να εστιάζουν στις ανάγκες του παιδιού. Πρέπει να παρέχονται η μέγιστη προσοχή και ένας ασφαλής δεσμός κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ζωής. Είναι η καλύτερη επένδυση για τα παιδιά.
Ο Olaf Trapp θα πραγματοποιήσει 3ημερο βιωματικό σεμινάριο με τίτλο «Πρώιμο Αναπτυξιακό Τραύμα | Θεραπεία, Περιορισμοί, Προκλήσεις» στις 20-23 Φεβρουαρίου. Για περισσότερες πληροφορίες, πατήστε εδώ
Αγαπητέ μου αναγνώστα
Έχεις έναν κήπο, στον οποίο ευδοκιμούν αρωματικά φυτά και λογής λογής χρήσιμα βότανα . Και ενώ εσύ απολαμβάνεις την θεραπευτική τους αξία, έρχεται ο κακοποιός και σου ξεριζώνει το καλό σου φύτρο και στην θέση τους σπέρνει ζιζάνια, αγκάθια και τριβόλια. Και ενώ πάλι στο περιβόλι σου έχεις καρποφόρα δένδρα που τρέφουν το σώμα σου και δίνουν ζωή σε σένα και στην οικογένεια σου έρχεται πάλι ο κακοποιός, δένει τους κορμούς με συρμάτινους βρόγχους, τους στραγγαλίζει και διακόπτει την ροη των χυμών από τις ρίζες προς τα κλαδιά και τους καρπούς.
Αγαπητέ μου επισκέπτα, βρισκόμαστε στην άκρη του δεδομένου, ακροβατούμε στην αρχή της αλήθειας!!!
Με εκατό λέξεις, μπορείς να ορίσεις την σύσταση ενός Έθνους ή να διαγράψεις από την ιστορία του κόσμου ένα Έθνος.
Για να το κάνεις αυτό, αγαπητέ μου αναγνώστα, αρκεί να γνωρίζεις τους λεκτικούς σπόρους που πρέπει να σπείρεις στον άγραφο αγρό του νου ενός νηπίου όπως επίσης να γνωρίζεις τα λεκτικά τυφλώματα που θα καλλιεργήσεις στο περιβόλι του νου του.
Με την αλλαγή εκατό λέξεων στο οικογενειακόν ονοματολόγιον, εκεί όπου γίνεται η εγγραφή της πρωτογλώσσας στο νήπιο, μπορείς να του ορίσεις ποιας εθνικότητας θα είναι και ποιας ποιότητας άνθρωπος θα γίνει. Εκεί ακριβώς, αγαπητέ αναγνώστα, ορίζεις τον αφανισμό ή την εδραίωση ενός Έθνους.
Αρκεί, αγαπητέ μου αναγνώστα, να βάλεις μια «πνευματική τροφό» να του ψιθυρίζει και να του σπέρνει καθημερινά στο αυτί του ψευδή λεκτικά σχήματα.
Με την σπορά αυτή μετατρέπεις το νήπιο σε γενίτσαρο ενώ είναι ακόμα στην αγκαλιά της μάνας του. Και η τροφός αγαπητέ μου επισκέπτα μπορεί να είναι η ίδια η μητέρα του, ο πατέρας του, ο Θείος του, η θεία του, όλη του η οικογένεια, ολόκληρη η κοινωνία.
Και να πως γίνεται η επέμβαση στο ριζικό οικογενειακό ονοματολόγιο, να πως φυτεύονται τα πρώτα ζιζάνια, τα πρώτα λεκτικά συμπλέγματα κατωτερότητας, τα πρώτα συνθήματα τύφλωσης, οι πρώτες καθοριστικές εγκαταστάσεις στον άγραφο άυλο πίνακα του νηπίου.
Οι λέξεις, αγαπητέ μου επισκέπτα, είναι Ερμητικά κλεισμένοι εννοιολογικοί φάκελοι, που ταξιδεύουν κυματικά με παραλήπτη τον νου του παιδιού σου. Επειδή από την ποιότητα των πρώτων λέξεων, των πρώτων ήχων , θα εξαρτηθεί και η ποιότητα της γέφυρας σύνδεσης των δυο ημισφαιρίων θα πρέπει να προσέξεις ποια θα είναι τα πρώτα ακούσματα του παιδιού σου. Σωστή αγωγή του νηπίου ( νη-πιο= όχι έπος= χωρίς λόγο) συνεπάγεται δυνατό και υγιή αγωγό σύνδεσης ημισφαιρίων και πρωτίστως υγιή και ισορροπημένο Νου. Έτσι το παιδί αποκτά ορθό λόγο, αποκτά αυτοδιαμορφούμενο και αυτοδύναμο λογισμικό και δεν γίνεται μια αποθήκη μνήμης πολλών ‘’τέρα’’, δηλαδή μια ‘’τεραποθήκη’’. Είναι γνωστό ότι αν το νήπιο δεν ακούσει ποτέ ανθρώπινη φωνή, δεν θα ομιλήσει και θα παραμείνει σαν τον σπόρο που δεν πέφτει στην μητέρα γη. Τότε θα έχει μόνο τον εν δυνάμει εσωτερικό του λόγο, το πυρ του πυρήνα του, όπως και ο σπόρος.
Oι γονείς, αγαπητέ μου αναγνώστα, εν αγνοία τους, χωρίς έγνοια, μιμούνται τους αμέριστους ήχους του παιδιού τους και σαν ηχώ τους επιστρέφουν κακοποιημένους στο νήπιο.
- ΜπαΜπαΜπα …ψελλίζει το νήπιο και αμέσως βαφτίζει τον γονέα του … Και το όνομα αυτού ΜπαΜπάς!!!
Αλλά και ο γονέας ανταποδίδει και βαπτίζει το βρέφος του με τους ηχοποιημένους συμβατικούς ήχους… ΜπέΜπης και ΜπέΜπα … Έτσι χάνεται το εννοιολογικό μήνυμα »ο Πατήρ του Πατρός» το οποίο τον παραπέμπει στην έννοια της φωτεινής Πατρίδας !!! Και τα πάτρια εδάφη θα καθιερωθούν ως μπαμπικά χώματα ή το χειρότερο ως μπαμπικά μπάζα.
- Μαμαμα … ψελλίζει το νήπιο και αμέσως έχουμε τα βαφτίσια της μητέρας του . Έτσι χάνει το δίπολο την δύναμη στήριξης από την έννοια της μήτρας που τον παραπέμπει στην ύπαρξη των ομοίων, της έννοιας που εγκατέστησε στον νου μας ο θαλερός Θαλής.
- Γιαγιαγια… ψελλίζει το νήπιο και βαφτίζει τη μεγάλη μητέρα του σπιτιού … Γιαγιά.
- Παπαπα … προσπαθεί να αρθρώσει λόγο το νήπιο και αμέσως ο μεγάλος πατέρας της οικογένειας παίρνει από τον εγγονό του και την εγγονή του το όνομα Παππούς . Έτσι τα ηλικιωμένα πρόσωπα του σπιτιού ο Γέροντας και η Γερόντισσα δεν θα έχουν την τιμή να φιλέψουν τα εγγόνια τους με την υψηλή έννοια της ιερότητας και του σεβασμού.
Διότι, αγαπητέ αναγνώστα, η έννοια του Γέρου ταυτίζεται με την έννοια του Ιερού ( ιατρός= γιατρός ) αλλά και με την έννοια του Νικητή αφού για να φτάσει κάποιος να γίνει Γέρος πρέπει να είναι και γερός , σθεναρός, ρωμαλέος. Διότι το γέρας αριστείον είναι!
