"ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ" του ΡΟΥΙΖ ΝΤΟΝ ΜΙΓΚΕΛ

Thich Nhat Hanh | Χαλαρώνοντας τους κόμπους του θυμού

Από

 Νίκος Πνευματικός

Photo by Frantzou Fleurine on Unsplas

Ο Thich Nhat Hanh μάς διδάσκει πώς να χαλαρώνουμε τα δεσμά τού θυμού, της προσκόλλησης και της ψευδαίσθησης μέσω της συνειδητότητας και της καλοσύνης προς τον εαυτό μας.

Για εμένα, το να είμαστε ευτυχισμένοι σημαίνει να υποφέρουμε λιγότερο. Αν δεν μπορούμε να μετατρέψουμε τον πόνο που υπάρχει μέσα μας, δεν μπορούμε να έχουμε ευτυχία.

Πολλοί άνθρωποι ψάχνουν την ευτυχία έξω από τον εαυτό τους· η πραγματική ευτυχία όμως έρχεται από μέσα μας. Η κοινωνία μάς λέει πως η ευτυχία έρχεται από τα πολλά χρήματα, την μεγάλη δύναμη και την υψηλή κοινωνική θέση. Αν παρατηρήσετε προσεκτικά όμως, θα δείτε ότι πολλοί πλούσιοι και διάσημοι άνθρωποι δεν είναι ευτυχισμένοι.

Ο Βούδας και οι μοναχοί τής εποχής του δεν είχαν τίποτα εκτός από τρεις μανδύες κι ένα πιάτο. Ήταν όμως πολύ ευτυχισμένοι γιατί είχαν κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: την ελευθερία τους.

Σύμφωνα με τις διδασκαλίες τού Βούδα, η πιο βασική προϋπόθεση για την ευτυχία είναι η ελευθερία. Δεν εννοούμε πολιτική ελευθερία αλλά ελευθερία από τους νοητικούς σχηματισμούς τού θυμού, της απόγνωσης, του φθόνου και της ψευδαίσθησης. Αυτοί οι νοητικοί σχηματισμοί περιγράφονται από τον Βούδα ως δηλητήρια. Όσο αυτά τα δηλητήρια βρίσκονται στην καρδιά μας, δεν μπορούμε να έχουμε ευτυχία.

Για να απελευθερωθούμε από τον θυμό, πρέπει να εξασκηθούμε, είτε είμαστε Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι, Βουδιστές, Ινδουιστές ή Εβραίοι. Δεν μπορούμε να ζητήσουμε από τον Βούδα, τον Ιησού, τον Θεό ή τον Μωάμεθ να πάρουν τον θυμό από την καρδιά μας. Υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να μετατρέψουμε τη λαχτάρα, τον θυμό και τη σύγχυση που υπάρχουν μέσα μας. Αν ακολουθήσουμε αυτές τις οδηγίες και μάθουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας από τον πόνο, θα βοηθήσουμε κι άλλους να κάνουν το ίδιο.

Οι Κόμποι Τού Θυμού

Μέσα στη συνειδητότητά μας υπάρχουν κομμάτια πόνου, θυμού και απογοήτευσης που ονομάζονται νοητικοί σχηματισμοί. Ονομάζονται επίσης και κόμποι γιατί μας δένουν και εμποδίζουν την ελευθερία μας.

Όταν κάποιος μάς προσβάλλει ή μας κάνει κάτι κακό, δημιουργείται ένας εσωτερικός σχηματισμός στη συνειδητότητά μας. Αν δεν γνωρίζουμε πώς να αναιρέσουμε αυτό τον εσωτερικό κόμπο και να τον μετουσιώσουμε, ο κόμπος αυτός θα μείνει εκεί για πολύ καιρό. Και την επόμενη φορά που κάποιος θα μας πει ή θα μας κάνει κάτι παρόμοιο, αυτός ο εσωτερικός σχηματισμός θα δυναμώσει. Ως κόμποι ή κομμάτια πόνου μέσα μας, οι εσωτερικοί σχηματισμοί μας έχουν τη δύναμη να μας σπρώξουν να επιβάλλουμε τη συμπεριφορά μας στους άλλους.

Έπειτα από λίγο γίνεται πολύ δύσκολο για εμάς να μετουσιώσουμε και να αναιρέσουμε τους κόμπους, και δεν μπορούμε να χαλαρώσουμε τη σύσφιξη που προκαλούν αυτοί οι κρυσταλλωμένοι σχηματισμοί. Η Σανσκριτική λέξη για τον εσωτερικό σχηματισμό είναι samyojana. Σημαίνει «κρυσταλλοποιώ». Όλοι μας έχουμε εσωτερικούς σχηματισμούς τους οποίους πρέπει να φροντίσουμε. Με την εξάσκηση στον διαλογισμό μπορούμε να αναιρέσουμε αυτούς τους κόμπους και να βιώσουμε τον μετασχηματισμό και τη θεραπεία.

Δεν είναι όλοι οι εσωτερικοί σχηματισμοί δυσάρεστοι. Υπάρχουν κι ευχάριστοι εσωτερικοί σχηματισμοί αλλά κι αυτοί μπορούν να μας κάνουν να υποφέρουμε. Όταν γεύεστε, ακούτε ή βλέπετε κάτι ευχάριστο, αυτή η ευχαρίστηση μπορεί να γίνει ένας ισχυρός εσωτερικός κόμπος. Όταν το αντικείμενο της ευχαρίστησής σας χάνεται, σας λείπει και αρχίζετε να το αναζητάτε. Ξοδεύετε πολύ χρόνο κι ενέργεια προσπαθώντας να το βιώσετε ξανά. Αν καπνίζετε μαριχουάνα ή πίνετε αλκοόλ και σας αρέσει, αυτό γίνεται εσωτερικός σχηματισμός στο σώμα και στον νου σας. Δεν μπορείτε να το βγάλετε από το μυαλό σας και ψάχνετε συνεχώς για περισσότερο. Η δύναμη του εσωτερικού κόμπου σάς πιέζει και σας ελέγχει. Έτσι λοιπόν, οι εσωτερικοί σχηματισμοί μάς στερούν την ελευθερία μας.

Το να ερωτευόμαστε είναι ένας σημαντικός εσωτερικός σχηματισμός. Από τη στιγμή που ερωτευόμαστε, σκεφτόμαστε μονάχα τον άλλον. Δεν είμαστε πλέον ελεύθεροι. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα· δεν μπορούμε να μελετήσουμε, δεν μπορούμε να δουλέψουμε, δεν μπορούμε να απολαύσουμε τη λιακάδα ή την ομορφιά τής φύσης. Το μόνο που μπορούμε να σκεφτούμε είναι το αντικείμενο του έρωτά μας. Αυτός είναι και ο λόγος που μιλάμε γι’ αυτό σαν να είναι ατύχημα: «πέφτουμε στον έρωτα κάποιου». Πέφτουμε. Δεν είμαστε πια σταθεροί επειδή έχουμε εμπλακεί σε ένα ατύχημα. Ο έρωτας, λοιπόν, μπορεί να είναι ένας εσωτερικός κόμπος.

Ευχάριστοι ή δυσάρεστοι, όλοι οι κόμποι μάς αφαιρούν την ελευθερία μας. Γι’ αυτό πρέπει να φυλάμε το σώμα και τον νου μας πολύ προσεκτικά ώστε να αποτρέψουμε αυτούς τους κόμπους από το να ριζώσουν μέσα μας. Ναρκωτικά, αλκοόλ και τσιγάρο μπορούν να δημιουργήσουν εσωτερικούς σχηματισμούς στο σώμα μας. Και ο θυμός, η επιθυμία, ο φθόνος και η απόγνωση μπορούν να δημιουργήσουν εσωτερικούς σχηματισμούς στον νου μας.

Εκπαίδευση Στην Επιθετικότητα

Ο θυμός είναι εσωτερικός σχηματισμός κι από τη στιγμή που μας κάνει να υποφέρουμε, προσπαθούμε να απαλλαγούμε απ’ αυτόν με κάθε τρόπο. Στους ψυχολόγους αρέσει η έκφραση «να το βγάλετε από μέσα σας». Μιλούν για την παροχή διεξόδου στον θυμό, κάτι σαν την εξαέρωση ενός χώρου γεμάτου καπνό. Κάποιοι ψυχολόγοι λένε πως όταν η ενέργεια του θυμού αναδύεται μέσα σας, πρέπει να ξεσπάτε χτυπώντας ένα μαξιλάρι, κλωτσώντας κάτι ή πηγαίνοντας στη φύση για να φωνάξετε ή να ουρλιάξετε.

Σαν παιδιά δεν επιτρεπόταν να βρίζετε. Οι γονείς σας πιθανόν δεν σας επέτρεπαν να λέτε αυτές τις λέξεις επειδή ήταν κακές και έκαναν κακό στις σχέσεις. Έτσι πηγαίνατε στο δάσος ή σε κάποιο απομονωμένο μέρος και λέγατε αυτές τις λέξεις ξεκάθαρα και δυνατά ώστε να ανακουφίσετε αυτό το αίσθημα της καταπίεσης. Κι αυτό είναι ένα ξέσπασμα.

Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν αυτή την τεχνική – το χτύπημα στο μαξιλάρι ή τα ουρλιαχτά – ουσιαστικά εξασκούνται στον θυμό. Όταν κάποιος είναι θυμωμένος και ξεσπά αυτό τον θυμό χτυπώντας ένα μαξιλάρι, μαθαίνει μια επικίνδυνη συνήθεια. Εκπαιδεύεται στην επιθετικότητα. Αντίθετα, η δική μας προσέγγιση είναι να παράγουμε την ενέργεια της συνειδητότητας και να αγκαλιάζουμε τον θυμό κάθε φορά που εκδηλώνεται.

Αντιμετώπιση Του Θυμού Με Τρυφερότητα

Η συνειδητότητα δεν απομακρύνει τον θυμό ή την απόγνωση. Η συνειδητότητα βρίσκεται εκεί για να μας κάνει να αναγνωρίσουμε. Το να είμαστε συνειδητοί απέναντι σε κάτι σημαίνει να αναγνωρίζουμε πως υπάρχει εκεί την παρούσα στιγμή. Συνειδητότητα είναι η ικανότητα να είμαστε συνειδητοί στο τι συμβαίνει στην παρούσα στιγμή. «Εισπνοή – γνωρίζω ότι ο θυμός έχει εκδηλωθεί μέσα μου. Εκπνοή – χαμογελώ στον θυμό μου». Αυτή δεν είναι μια πράξη καταστολής ή μάχης. Είναι πράξη αναγνώρισης. Μόλις αναγνωρίσουμε τον θυμό μας, τον αγκαλιάζουμε με πολλή συνειδητότητα και τρυφερότητα.

Όταν κάνει κρύο στο δωμάτιό σας ανάβετε τη θέρμανση και το καλοριφέρ αρχίζει να στέλνει κύματα ζεστού αέρα. Ο κρύος αέρας δεν χρειάζεται να βγει από το δωμάτιο ώστε αυτό να ζεσταθεί. Ο ζεστός αέρας αγκαλιάζει τον κρύο κι εκείνος θερμαίνεται – δεν υπάρχει διαμάχη μεταξύ τους.

Με τον ίδιο τρόπο, εξασκούμαστε στη φροντίδα τού θυμού μας.

Η συνειδητότητα αναγνωρίζει τον θυμό, έχει επίγνωση ότι βρίσκεται εκεί, τον αποδέχεται και του επιτρέπει να βρίσκεται εκεί. Η συνειδητότητα είναι σαν τον μεγάλο αδελφό που δεν καταπιέζει τον πόνο τού μικρού του αδελφού. Απλά λέει, «Αγαπημένε μου αδελφέ, εγώ είμαι εδώ για εσένα». Παίρνει τον μικρό αδελφό στην αγκαλιά του και τον παρηγορεί. Αυτή είναι η εξάσκησή μας.

Φανταστείτε μια μητέρα που θυμώνει με το μωρό της και το χτυπά όταν κλαίει. Αυτή η μητέρα δεν γνωρίζει ότι εκείνη και το μωρό της είναι ένα. Είμαστε μητέρες τού θυμού μας και πρέπει να βοηθήσουμε το μωρό μας – τον θυμό – και όχι να τον πολεμήσουμε ή να τον καταστρέψουμε. Ο θυμός μας είμαστε εμείς και η συμπόνια μας επίσης είμαστε εμείς. Το να διαλογιζόμαστε δεν σημαίνει να πολεμάμε. Στον Βουδισμό, η εξάσκηση στον διαλογισμό πρέπει να είναι εξάσκηση στο να αγκαλιάζουμε και να μετουσιώνουμε, όχι να πολεμάμε.

Χρησιμοποιώντας Τον Θυμό, Χρησιμοποιώντας Τον Φόβο

Για να καλλιεργήσουμε το δέντρο τής φώτισης, πρέπει να κάνουμε καλή χρήση των δεινών και του φόβου μας. Είναι σαν να καλλιεργούμε λωτούς· δεν μπορούμε να καλλιεργήσουμε λωτούς στο μάρμαρο. Δεν καλλιεργούνται οι λωτοί χωρίς λάσπη.

Όσοι εξασκούνται στον διαλογισμό, δεν διακρίνουν ούτε απορρίπτουν τους εσωτερικούς σχηματισμούς τους. Δεν μεταμορφωνόμαστε σε πεδία μάχης, το καλό εναντίον τού κακού. Φερόμαστε στα δεινά μας, στον θυμό και στον φθόνο μας με μεγάλη τρυφερότητα. Όταν εμφανίζεται ο θυμός μέσα μας, πρέπει να αρχίσουμε να εξασκούμαστε αμέσως στη συνειδητή αναπνοή: «Εισπνοή – γνωρίζω ότι ο θυμός είναι μέσα μου. Εκπνοή – φροντίζω καλά τον θυμό μου». Συμπεριφερόμαστε όπως μια μητέρα: «Εισπνοή – γνωρίζω ότι το παιδί μου κλαίει. Εκπνοή – θα φροντίσω καλά το παιδί μου». Αυτή είναι άσκηση συμπόνιας.

Αν δεν γνωρίζετε πώς να φροντίσετε τον εαυτό σας με συμπόνια, πώς θα συμπεριφερθείτε σε κάποιον άλλον με συμπόνια; Όταν εμφανίζεται ο θυμός, συνεχίστε να ασκείτε τη συνειδητή αναπνοή και το συνειδητό βάδισμα ώστε να παράγετε την ενέργεια της συνειδητότητας. Συνεχίστε να αγκαλιάζετε τρυφερά την ενέργεια του θυμού μέσα σας. Ο θυμός μπορεί να συνεχίσει να βρίσκεται εκεί για κάποιο διάστημα αλλά εσείς θα είστε ασφαλείς επειδή ο Βούδας είναι μέσα σας, βοηθώντας σας να φροντίσετε τον θυμό σας. Η ενέργεια της συνειδητότητας είναι η ενέργεια του Βούδα. Όταν ασκείτε τη συνειδητή αναπνοή και αγκαλιάζετε τον θυμό σας, βρίσκεστε υπό την προστασία τού Βούδα. Δεν υπάρχει αμφιβολία: ο Βούδας αγκαλιάζει εσάς και τον θυμό σας με πολλή συμπόνια.

Δίνοντας Και Λαμβάνοντας Συνειδητή Ενέργεια

Όταν είστε θυμωμένοι, όταν νιώθετε απόγνωση, ασκήστε τη συνειδητή αναπνοή και το συνειδητό βάδισμα ώστε να δημιουργήσετε την ενέργεια της συνειδητότητας. Αυτή η ενέργεια σας επιτρέπει να αναγνωρίσετε και να αγκαλιάζετε τα οδυνηρά σας συναισθήματα. Και αν η συνειδητότητα δεν είναι αρκετά ισχυρή, ζητήστε από τον αδελφό ή την αδελφή σας να καθίσει δίπλα σας, να αναπνέει μαζί σας, να βαδίζει μαζί σας ώστε να σας υποστηρίζει με τη δική του/της συνειδητή ενέργεια.

Άσκηση της συνειδητότητας δεν σημαίνει να τα κάνετε όλα μόνοι σας. Μπορείτε να ασκηθείτε με την υποστήριξη των φίλων σας. Εκείνοι μπορούν να δημιουργήσουν αρκετή ενέργεια συνειδητότητας και να σας βοηθήσουν να φροντίσετε τα ισχυρά σας συναισθήματα.

Μπορούμε επίσης εμείς να βοηθήσουμε άλλους με τη δική μας συνειδητότητα όταν αυτοί βρίσκονται σε δυσκολίες. Όταν το παιδί μας πνίγεται από ένα ισχυρό συναίσθημα, μπορούμε να του κρατήσουμε το χέρι και να πούμε: «Αγαπημένο μου παιδί, πάρε αναπνοές μαζί με τη μητέρα σου, με τον πατέρα σου». Μπορούμε επίσης να προσκαλέσουμε το παιδί μας να διαλογιστεί περπατώντας μαζί μας, κρατώντας απαλά το χέρι του και βοηθώντας το να ηρεμήσει με κάθε μας βήμα. Όταν μεταδίδετε στο παιδί σας από τη δική σας ενέργεια συνειδητότητας, θα μπορέσει να ηρεμήσει πολύ γρήγορα και να αγκαλιάσει τα συναισθήματά του.

Αναγνωρίζοντας, Αγκαλιάζοντας Και Ανακουφίζοντας Τον Πόνο Τού Θυμού

Η πρώτη λειτουργία τής συνειδητότητας είναι να αναγνωρίζει και όχι να πολεμά. «Εισπνοή, γνωρίζω ότι ο θυμός έχει εκδηλωθεί μέσα μου. Γεια σου, μικρέ μου θυμέ». Κι εκπνοή, «Θα σε φροντίσω».

Μόλις αναγνωρίσουμε τον θυμό μας, τον αγκαλιάζουμε. Αυτή είναι η δεύτερη λειτουργία τής συνειδητότητας και πρόκειται για μια πολύ ευχάριστη πρακτική. Αντί να μαχόμαστε, φροντίζουμε αυτό μας το συναίσθημα. Αν ξέρετε πώς να αγκαλιάσετε τον θυμό σας, κάτι θα αλλάξει.

Είναι σαν να μαγειρεύετε πατάτες. Σκεπάζετε την κατσαρόλα και το νερό αρχίζει να βράζει. Πρέπει το μάτι να μείνει αναμμένο τουλάχιστον για είκοσι λεπτά για να μαγειρευτούν οι πατάτες. Ο θυμός είναι κάτι σαν πατάτα· δεν μπορείτε να φάτε ωμή πατάτα.

Η συνειδητότητα είναι σαν τη φωτιά που μαγειρεύει τις πατάτες τού θυμού. Τα πρώτα λεπτά τής αναγνώρισης και του αγκαλιάσματος του θυμού με τρυφερότητα, μπορούν να έχουν αποτέλεσμα. Θα ανακουφιστείτε. Ο θυμός θα υπάρχει ακόμα αλλά δεν θα υποφέρετε τόσο πολύ επειδή θα ξέρετε πώς να φροντίσετε το μωρό σας. Η τρίτη λειτουργία λοιπόν της συνειδητότητας είναι η χαλάρωση, η ανακούφιση. Ο θυμός βρίσκεται εκεί αλλά τον φροντίζετε. Η κατάσταση δεν είναι πλέον χαοτική, με το μωρό να κλαίει μόνο του. Η μητέρα είναι εκεί να το φροντίσει και η κατάσταση είναι υπό έλεγχο.

Κρατώντας Τη Συνειδητότητα Ζωντανή

Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε πως πάντα έχουμε τον Βούδα μέσα μας. Ακόμα κι αν είμαστε θυμωμένοι, σκληροί προς τους άλλους ή σε απόγνωση, ο Βούδας βρίσκεται πάντοτε μέσα μας. Αυτό σημαίνει ότι πάντα έχουμε τη δυνατότητα να είμαστε συνειδητοί, να έχουμε κατανόηση και να είμαστε στοργικοί.

Η ενέργεια της συνειδητότητας περιέχει την ενέργεια της συγκέντρωσης και την ενέργεια της διορατικότητας. Η συγκέντρωση σας βοηθά να επικεντρωθείτε σε ένα μόνο πράγμα. με τη συγκέντρωση, η ενέργεια της παρατήρησης γίνεται ακόμα πιο δυνατή.

Γι’ αυτό τον λόγο μπορεί να έρθει η διορατικότητα. Η διορατικότητα έχει τη δύναμη να σας απελευθερώνει. Αν υπάρχει συνειδητότητα και ξέρετε πώς να την κρατήσετε ζωντανή, θα υπάρχει και συγκέντρωση. Και αν ξέρετε πώς να κρατήσετε ζωντανή τη συγκέντρωση, θα έρθει και η διορατικότητα. Άρα η συνειδητότητα αναγνωρίζει, αγκαλιάζει και ανακουφίζει. Η συνειδητότητα μας βοηθά να κοιτάξουμε βαθιά ώστε να αποκτήσουμε διορατικότητα. Η διορατικότητα είναι ένας απελευθερωτικός παράγοντας. Είναι αυτό που μας απελευθερώνει και επιτρέπει στη μεταμόρφωση να λάβει χώρα. Αυτή είναι η Βουδιστική πρακτική τής φροντίδας τού θυμού.

Κάθε φορά που λούζετε τους εσωτερικούς σας σχηματισμούς με συνειδητότητα, τα κομμάτια τού πόνου μέσα σας γίνονται πιο ελαφριά και λιγότερο επικίνδυνα. Να λούζετε λοιπόν τον θυμό, την απόγνωση και τη θλίψη σας κάθε μέρα με συνειδητότητα – αυτή είναι η άσκησή σας.

Αν δεν υπάρχει συνειδητότητα, είναι πολύ δυσάρεστο να φυτρώνουν αυτοί οι σπόροι. Αν όμως γνωρίζετε πώς να δημιουργήσετε την ενέργεια της συνειδητότητας, είναι πολύ θεραπευτικό να τους καλείτε κάθε μέρα και να τους αγκαλιάζετε. Μετά από μερικές μέρες ή εβδομάδες που θα τους καλείτε, θα δημιουργήσετε μια πολύ καλή κυκλοφορία μέσα στην ψυχή σας και τα συμπτώματα τής ψυχικής ασθένειας θα αρχίσουν να υποχωρούν.

Η συνειδητότητα κάνει μασάζ στους εσωτερικούς σας σχηματισμούς, στα κομμάτια τού πόνου σας. Πρέπει να τους αφήσετε να κυκλοφορήσουν κι αυτό είναι δυνατόν μονάχα αν δεν τους φοβάστε. Αν μάθετε να μη φοβάστε τους κόμπους τού πόνου σας, μπορείτε να μάθετε πώς να τους αγκαλιάσετε με την ενέργεια της συνειδητότητας και να τους μετουσιώσετε.

Από το βιβλίο «Θυμός (Anger)»

Ποιος είναι ο Thich Nhat Hanh

Ένας από τους πλέον γνωστούς και σεβάσμιους δασκάλους Ζεν, ποιητής και υπέρμαχος της ειρήνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το κλειδί της διδασκαλίας του Thich Nhat Hanh είναι πως μέσω της επίγνωσης μπορούμε να μάθουμε να ζούμε στην παρούσα στιγμή αντί να ζούμε στο παρελθόν ή στο μέλλον. Η ζωή στο παρόν είναι, σύμφωνα με τον Thich Nhat Hanh, ο μόνος τρόπος να αποκτήσουμε ειρήνη, τόσο με τον εαυτό μας όσο και με τον υπόλοιπο κόσμο.

www.omorfizoi.gr

Επτά κλειδιά που θα σας βοηθήσουν στο ταξίδι προς την αλλαγή. Ένας ψυχίατρος εξηγεί

 

Τα ταξίδια μας είναι τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά. Τα γεγονότα ενός εξωτερικού ταξιδιού, οι αθροιστικές μεταβάσεις μιας ολόκληρης ζωής, είναι κατά κάποιο τρόπο παρόμοιες για όλους μας, για όλους όσους μοιράζονται την ίδια ανθρώπινη εμπειρία. Αλλά το εσωτερικό μας ταξίδι είναι μια πολύ ιδιωτική υπόθεση. Είτε ταξιδεύετε μακριά από το σπίτι σας για να βρείτε αυτό που γυρεύετε, είτε μένετε ακριβώς εκεί που βρίσκεστε, το βαθύ ταξίδι μέσα στα πιο μακρινά μονοπάτια του νου σας, η διαδικασία της μετάβασης, είναι κάτι πολύ προσωπικό που θα σας προσφέρει καθοδήγηση και καθαρότητα του νου και της ψυχής.

Συχνά, οι αλλαγές στη ζωή σας πηγάζουν μέσα από τις βασικές σας ανάγκες· μπορεί να χρειάζεστε την αλλαγή στο μέρος που ζείτε, στη δουλειά σας και/ή στις συνθήκες της ζωής σας, ώστε να διασφαλίσετε τη συνεχή επιβίωσή σας. Εκείνες οι βασικές αλλαγές θα καταστήσουν αναγκαίες αναπόφευκτα και πολλές άλλες ακόμα αλλαγές, με στόχο τη διατήρησή σας στη νέα σας κατάσταση. Από την άλλη πλευρά, το «κάλεσμα» αυτό μπορεί να προέρχεται και από μέσα σας, από μια εσωτερική φωνή, που σας λέει ότι ήρθε η ώρα να προχωρήσετε, σε ένα άλλο επίπεδο.

Κάποια βασικά σημεία – κλειδιά που ίσως χρειάζεται να κατανοήσετε πριν εκκινήσετε τη διαδικασία της αλλαγής

1. Πριν επιβιβαστείτε στο επόμενο σας ταξίδι προς την αλλαγή, σχεδιάστε το ταξίδι σας όσο καλύτερα μπορείτε, γνωρίζοντας ότι τα πράγματα δεν πάνε πάντα έτσι όπως έχουμε ελπίσει ότι θα πάνε. Οι ρεαλιστικές σας προσδοκίες και το λογικό χρονοδιάγραμμα είναι δύο από τις χρησιμότερές σας αποσκευές. Κάποιες μεταβάσεις συμβαίνουν μέσα σε μια χρονικά σύντομη περίοδο· άλλες χρειάζονται χρόνια, ίσως και δεκαετίες και σε σπάνιες περιπτώσεις, μια ολόκληρη ζωή.

2. Πάρτε το χρόνο να αξιολογήσετε αυτά που μάθατε σχετικά με την αλλαγή και την απόκρισή σας σε αυτή, ώστε να κάνετε τις καλύτερες δυνατές επιλογές· εκτός φυσικά αν η συγκεκριμένη αλλαγή απαιτείται λόγω πιθανού κινδύνου, όπως απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, απροσδόκητη προσωπική κρίση ή φυσικές καταστροφές, όπου εκεί δεν θα υπάρχει χρόνος, καθώς η αντίδραση θα πρέπει να είναι άμεση. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση, μόλις γίνουν οι απαραίτητες κινήσεις και τα πράγματα ηρεμήσουν, τότε μπορείτε να επιστρέψετε και να επανεξετάσετε, με σκοπό να ανακαλύψετε τι σήμαινε αυτή η μετάβαση για εσάς και τι ακολουθεί.

3. Δημιουργήστε ένα χρονολόγιο ζωής, που να αντανακλά τις κυριότερες μεταβάσεις σας, όπως επίσης και ένα χρονολόγιο απωλειών, που να αντιπροσωπεύουν τις απώλειες που συνόδευαν και πιθανώς να συνοδεύσουν τις μεταβάσεις σας. Εστιάστε ιδιαίτερα την προσοχή σας στα βασικά συναισθήματα που νιώθετε για κάθε μια από αυτές τις μεταβάσεις και πώς τις εκφράσατε στους άλλους και στην καθημερινότητά σας.

4. Προσδιορίστε τα μοτίβα και τα μαθήματα της ζωής σας. Και δεν αναφερόμαστε στην χρονολογική ταξινόμηση των «γεγονότων» της ζωής σας. Τα μοτίβα είναι εύκολα αναγνωρίσιμα, ειδικά όταν παρουσιάζονται ως τρέχουσες και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Η επανάληψη της ίδιας πράξης δεν θα φέρει διαφορετικό αποτέλεσμα, εκτός αν είστε τυχεροί. Τι έχετε μάθει από τη ζωή σας μέχρι τώρα και πώς αυτό έχει επιδράσει στη διαδικασία της ανάπτυξης και προόδου σας;

5. Τα συναισθήματα θεωρούνται συνήθως ως οι πιο αξιόπιστοι δείκτες του ποιοι είστε και πώς εκφράζεστε. Προχωρήστε ένα βήμα παραπάνω σε αυτό, για να αναγνωρίσετε αυτό που πιστεύετε ή καλύτερα αυτό που έχετε προγραμματιστεί να πιστεύετε. Αξίζει τον κόπο να αμφισβητήσετε τον εαυτό σας ως προς το τι πιστεύει, ακόμα και αν τελικά δεν αλλάξετε την άποψή σας. Ορισμένες φορές, οι πράξεις, οι επιλογές και οι αποφάσεις μας βασίζονται σε ιδέες που πια δεν μας εξυπηρετούν. Ξεπερνώντας τις περιορισμένες σας πεποιθήσεις, μπορείτε να ανοίξετε το δρόμο για την αλλαγή του τρόπου που εξελίσσεστε, που προχωράτε μπροστά.

6. Αφού το αρχέτυπο για τη ζωή είναι το ταξίδι, η δημιουργία ενός «ταξιδιωτικού χάρτη» θα σας βοηθήσει να σχεδιάσετε τη ζωή σας περίπου με τον τρόπο που θα προετοιμαζόσασταν για ένα ταξίδι. Αυτή η διαδικασία θα σας ενημερώνει για το πού βρίσκεστε τώρα, που σκοπεύετε να πάτε, ποια τα πιθανά εμπόδια και σημεία στα οποία επιμένετε να επιστρέφετε. Σχεδιάστε το ταξίδι σας και αυτό θα σας επιτρέψει να δείτε οπτικά ή και να φανταστείτε που βρίσκεστε και ύστερα να οραματιστείτε πού θέλετε να πάτε.

7. Οι μεταβάσεις χρειάζεται να ειδωθούν έτσι όπως πραγματικά είναι, δηλαδή ως μια εξελίξιμη, ρέουσα κίνηση προς τα πάνω και προς τα κάτω, όπως επίσης προς τα μπροστά και προς τα πίσω. Οι μεταβάσεις δεν είναι ποτέ απλά γραμμικά γεγονότα. Αυτό το μοντέλο για τη ζωή μας επιτρέπει να επανεξετάζουμε και να επαναξιολογούμε τις εμπειρίες που ήδη έχουμε βιώσει και έτσι να αντλούμε πολύτιμες πληροφορίες για τις ακόλουθες μεταβάσεις της ζωής μας. Με αυτό τον τρόπο, μπορούμε να εξελιχθούμε στη ζωή με μεγαλύτερη ασφάλεια και άνεση και με μια αυτοπεποίθηση ότι μπορούμε να εκπληρώσουμε τους στόχους που θέτουμε.

Abigail Brenner M.D., ψυχίατρος/ Photo: Author/Depositphotos

http://enallaktikidrasi.com

ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

10 σημάδια από το Σύμπαν ότι βρίσκεστε σε λάθος δρόμο

Posted on 31/07/2016

Δεν υπάρχει λάθος δρόμος σε αυτή τη ζωή. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο σπίτι, σε εσάς όμως έγκειται το τι ταξίδι θέλετε να κάνετε.

Ωστόσο, κατά καιρούς στη ζωή μας, μπορούμε να χαθούμε ή να κολλήσουμε σε ένα συγκεκριμένο σημείο του δρόμου. Επίσης ίσως να βρεθούμε να αναρωτιόμαστε για ένα δρόμο που ίσως δεν φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με το τι ευχόμαστε να δημιουργήσουμε για τη ζωή μας.

Αν αναρωτιέστε αν είστε στη σωστή πορεία, αν τα πράγματα αρχίζουν να σας φαίνονται εκτός ισορροπίας, τότε ακολουθούν 10 διακριτικά σημάδια που το Σύμπαν θα σας στείλει για να σας βοηθήσει να οδηγηθείτε σε μια διαφορετική κατεύθυνση.

Απρόσεχτα ατυχήματα

Χτυπήσατε το δάχτυλο του ποδιού σας ή χτυπήσατε τον αγκώνα σας μερικές φορές σήμερα; Θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι από το Σύμπαν ότι πρέπει να επιβραδύνετε και να σκεφτείτε προτού κάνετε τα επόμενα βήματά σας.

Το να πέφτετε πάνω σε πράγματα και να τραυματίζεστε θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι ότι αγνοείτε την διαίσθησή σας ή αποτυγχάνετε να δείτε την αλήθεια πίσω από κάποια κατάσταση.

Ενώ το να χτυπήσετε το δάχτυλο του ποδιού σας μπορεί να είναι απλά ένα ατύχημα, εάν αυτό συμβεί επαναλαμβανόμενα θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι από το Σύμπαν ότι πρέπει να ρίξετε μια πιο προσεκτική ματιά σε διάφορα πράγματα.

Αμελείτε και ξεχνάτε

Αν συνεχώς χάνετε πράγματα ή ξεχνάτε πράγματα, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι ότι χρειάζεται να επικοινωνήσετε με τον εαυτό σας και ίσως να πάρετε λίγο χρόνο για να επικεντρωθείτε και να καθηλωθείτε πριν προχωρήσετε μπροστά.

Μπορεί επίσης να είναι ένα σημάδι ότι πρέπει να ξεκαθαρίσετε τι είναι αυτό που θέλετε να δημιουργήσετε και να πετύχετε στη ζωή σας.

Καθυστερείτε συνεχώς

Είτε πάτε κάπου καθυστερημένα επειδή κολλάτε στην κίνηση ή επειδή χάνετε την αίσθηση του χρόνου, το να καθυστερείτε συνεχώς ή να νιώθετε σαν να πρέπει συνεχώς να κάνετε αγώνα δρόμου εναντίον του ρολογιού, είναι ένα σημάδι από το σύμπαν ότι πρέπει να δώσετε προσοχή.

Το να καθυστερείτε ή να νιώθετε συνεχώς πιεσμένοι για την ώρα σημαίνει ότι υπερβάλλετε εαυτόν και δεν ευθυγραμμίζεστε με αυτό που θέλετε να κάνετε.

Όταν είστε στο ρεύμα του χρόνου, ο χρόνος σας παρασύρει, αλλά όταν διαχωρίζεστε από αυτό το ρεύμα, είναι πολύ πιθανό να παρατηρήσετε ότι ο χρόνος επιδράει πάνω σας.

Ακατάστατο περιβάλλον

Ασχέτως από το πόσο σκληρά φαίνεται να καθαρίζετε, αν δείτε ότι η ακαταστασία σας ακολουθεί ή μαζεύεται σε ένα σημείο του σπιτιού, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι από το Σύμπαν ότι πρέπει να αντιμετωπίσετε κάτι.

Η ακαταστασία μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι αποτυγχάνετε να δείτε την αλήθεια ή ότι αποφεύγετε να καθαρίζετε κάτι από το παρελθόν σας που είναι κολλημένο στο υποσυνείδητό σας.

Το μέρος του σπιτιού όπου βρίσκεται η ακαταστασία ίσως να δείχνει και ποιος είναι ο υποβόσκων συναισθηματικός λόγος. Για παράδειγμα η ακαταστασία στην κουζίνα θα μπορούσε να δείχνει θέματα με το δόσιμο και την αποδοχή αγάπης προς τον εαυτό και την τροφή, ενώ η ακαταστασία στο δωμάτιο θα μπορούσε να δείχνει θέματα οικειότητας και σχέσεων.

Σπάτε ή σας πέφτουν πράγματα

Αν συνεχώς σπάτε ή σας πέφτουν πράγματα, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι από το Σύμπαν ότι βαδίζετε σε ένα καταστροφικό δρόμο ή ότι σαμποτάρετε τον εαυτό σας από το να κατορθώσετε την επιτυχία.

Το σπάσιμο ή το πέσιμο αντικειμένων ίσως να δείχνει μια ανάγκη σας να απελευθερωθείτε από τον έλεγχο και ίσως να παραδοθείτε στη ροή του Σύμπαντος. Αυτό ειδικά είναι αληθές αν νιώθετε κολλημένοι ή στάσιμοι σε μια συγκεκριμένη φάση της ζωής σας.

Αρρωσταίνετε

Αν βλέπετε ότι κολλάτε μολύνσεις, βήχετε ή έχετε κρυώματα επαναλαμβανόμενα, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι από το Σύμπαν ότι πρέπει να επιβραδύνετε και να ξανασκεφτείτε την κατεύθυνση της ζωής σας. Μπορεί επίσης να είναι ένα σημάδι ότι παίρνετε αποφάσεις στη ζωή σας βασιζόμενοι στο τι οι άλλοι άνθρωποι θέλουν και όχι σε αυτό που θέλετε εσείς.

Το να αρρωσταίνετε συχνά είναι επίσης ένα σημάδι ότι πρέπει να αλλάξετε τη ζωή σας με κάποιον τρόπο, ώστε να ξεκουράζεστε περισσότερο, να τρέφεστε καλύτερα και να στε πιο χαρούμενοι.

Δε θέλετε να το σκέφτεστε

Δε θέλετε να το σκέφτεστε ή να μιλάτε γι αυτό; Αυτό είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι ότι αποτυγχάνετε να δείτε την αλήθεια για την κατεύθυνση της ζωής σας.

Όταν δε θέλετε να μιλήσετε ή να σκεφτείτε για κάτι σημαντικό, αυτό γίνεται γιατί ενστικτωδώς φοβάστε να ακούσετε την απάντηση. Μπορεί επίσης να είναι ότι ξέρετε τι πρέπει να κάνετε αλλά φοβάστε να το κάνετε.

Αν βλέπετε ότι καταπιέζετε σκέψεις ή φοβάστε να βγείτε «εκεί έξω», ίσως βοηθούσε να επανασυνδεόσασταν με την ψυχή σας και να ξεκαθαρίζατε τί είναι αυτό που πραγματικά θέλετε.

Άγχος και στρες

Αν σας κατακλύζει ένα κύμα άγχους και το νιώθετε στην κοιλιά σας πριν πάτε στην δουλειά σας κάθε μέρα, θα μπορούσε να είναι μία ξεκάθαρη ένδειξη ότι δεν είστε στο σωστό μέρος.

Φυσικά, το άγχος μπορεί να εμφανιστεί για διαφορετικούς λόγους αλλά αν βλέπετε ότι είστε συνεχώς αγχωμένοι ή στρεσαρισμένοι από ένα συγκεκριμένο μέρος ή άνθρωπο ίσως χρειαστεί να σκάψετε λίγο πιο βαθιά για να βρείτε τον λόγο.

Το άγχος και το στρες γενικά μπορεί να είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι από το Σύμπαν ότι πρέπει να κάνετε κάποιες αλλαγές στη ζωή σας και ίσως να πρέπει να φέρετε σε ισορροπία το τι κάνετε στη ζωή σας με το τι θέλετε πραγματικά.

Πασχίζετε να τελειώσετε εργασίες

Έχετε την έμπνευση να ξεκινήσετε μια εργασία ή ένα πράγμα και τότε συνεχώς αποτυγχάνετε να το ολοκληρώσετε;

Το να μην είναι κάποιος ικανός να φέρει εις πέρας μια δουλειά είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι ότι είστε εκτός ισορροπίας ή σας λείπει η προσγείωση στη ζωή σας. Μπορεί επίσης να είναι ένα σημάδι ότι αυτά που θέλετε να κάνετε δεν ευθυγραμμίζονται με τον ανώτερο δρόμο σας ή της προθέσεις σας.

Αν πασχίζετε να τα βγάλετε πέρα με τις ιδέες σας, το καλύτερο πράγμα που έχετε να κάνετε είναι να δείτε μέσα σας και να παραδοθείτε στη ροή του Σύμπαντος. Όταν το κάνετε αυτό, ένας καινούργιος δρόμος ίσως ξεπροβάλει που θα σας βοηθήσει να απογειώσετε την ιδέα σας.

Το να παλεύετε να τελειώσετε κάποιες δουλειές είναι συνήθως ένα σημάδι ότι πρέπει να παραδώσετε τον έλεγχο και επίσης να πιστέψετε στον εαυτό σας περισσότερο ώστε να συνεχίσετε να βαδίζετε στο μονοπάτι που θέλετε.

Βαριέστε

Αν βλέπετε ότι βαριέστε στη ζωή σας, είναι ένα πολύ καλό σημάδι ότι δεν ανταποκρίνεστε στις πλήρεις δυναμικές σας. Η ζωή είναι υπέροχη και γεμάτη ευκαιρίες, δεν υπάρχει κανένας λόγος να βαριέστε.

Η αίσθηση της βαρεμάρας έρχεται όταν έχετε γίνει τόσο βολικοί με τη ζωή σας και είστε στον αυτόματο πιλότο αντί να ζείτε την κάθε μέρα όσο πιο πλήρως γίνεται.

Αν νιώθετε βαρεμάρα, ίσως να κοιτάξετε εκεί που μπορείτε να κάνετε κάποιες αλλαγές στη ζωή σας, όπως για παράδειγμα να βρείτε ένα νέο χόμπι, να αλλάξετε δουλειά ή να ταξιδέψετε.

Το Σύμπαν μας στέλνει πάντα σημάδια για να μας καθοδηγήσει στο δρόμο για τη ζωή. Το καλύτερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε είναι εμπιστευτείτε τη διαίσθησή σας όταν παρουσιάζεται ένα σημάδι και να παραμείνετε ανοιχτοί στις πιθανότητες.

Μετάφραση: awakengr.com via foreverconscious.com

awakengr.com

15 ΘΥΜΩΜΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ: Δαμάζοντας τον Εξοργισμένο Εαυτό μας

Σελίδα 1 από 2

της Χαράς Αστεριάδου  

Μπορεί το κίνημα των Αγανακτισμένων να μην κράτησε πολύ, το συναίσθημα όμως που εξέφρασαν παραμένει κυρίαρχο στην ελληνική κοινωνία. Γιατί ποιος μπορεί να πει ότι δεν νιώθει εξοργισμένος με όσα συμβαίνουν γύρω μας, με όσα υποχρεωνόμαστε δια της βίας να κάνουμε, εξυπηρετώντας αλλότρια συμφέροντα; Βέβαια, ο θυμός δεν εμφανίστηκε με την κρίση. Διαχρονικά, είναι ένα από τα πλέον διαδεδομένα και οικεία συναισθήματα. Όλοι μπορούμε να ανακαλέσουμε αδικίες, προσβολές και προδοσίες που μας εξόργισαν και που ίσως ακόμα δεν έχουμε συγχωρέσει. Είναι γεγονός ότι ο θυμός γεννιέται πολύ εύκολα, καταλαγιάζει όμως με εξαιρετική δυσκολία. Κλασικό και διαχρονικό παράδειγμα ο Αχιλλέας, που στην Ιλιάδα εξοργίζεται με τη μοιρασιά των αιχμαλώτων και παραμένει θυμωμένος και αμέτοχος στη μάχη, ενώ την ίδια στιγμή ο στρατός των Ελλήνων κατατροπώνεται. Κι όμως, σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, ο θυμός μας δεν μπορεί να κρατήσει πάνω από 15 δευτερόλεπτα! Φαίνεται παράδοξο αλλά είναι αληθινό: το συναίσθημα της οργής γεννιέται, ξεσπάει και χάνεται μέσα σε πολύ λιγότερο από ένα λεπτό. Αν αμφιβάλλετε, η γνωστή ψυχολόγος Elizabeth Kubler-Ross μας παροτρύνει να δούμε πόσο κρατάει η θυμωμένη έκρηξη ενός μικρού παιδιού, αρκεί να αφεθεί ανενόχλητο να την εκφράσει. Πώς λοιπόν εμείς καταφέρνουμε και μένουμε θυμωμένοι για ώρες, μήνες, ακόμα και χρόνια; Και, το πιο σημαντικό, πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτό το τόσο αρνητικό και ψυχοφθόρο συναίσθημα;

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΘΥΜΟΥ

Από μικροί διδασκόμαστε από τους μεγαλύτερους πως «τα καλά παιδιά δεν θυμώνουν», για να διαπιστώσουμε πολύ γρήγορα με έκπληξη πως οι μεγάλοι που μας το λένε αυτό, οι γονείς και οι δάσκαλοί μας, θυμώνουν! Έτσι, από μικρή ηλικία αντιλαμβανόμαστε στην πράξη, ότι να μη θυμώνουμε είναι μια λέξη. Ακόμη και όσοι από φυσικού μας δεν αγαπάμε τις συγκρούσεις, εσωτερικά καταπιέζουμε την οργή μας μετατρέποντάς την τελικά σε ανεπίλυτες εσωτερικές συγκρούσεις, στο σκοτεινό εαυτό που περιέγραψε ο Γιουνγκ. Δεν είναι όμως μόνο οι δάσκαλοι και οι γονείς που μας λένε ότι είναι καλό να μη θυμώνουμε. Όλες οι πνευματικές παραδόσεις και οι θρησκείες του κόσμου μας παροτρύνουν να μην οργιζόμαστε.Οι παροτρύνσεις αυτές όμως δεν είναι απλά κανόνες καλής ή πολιτισμένης συμπεριφοράς, όπως συνήθως εκλαμβάνονται, αλλά «σημεία» στο χάρτη που δείχνει το δρόμο για την ανθρώπινη ολοκλήρωση και τη φώτιση. Όσοι προσπάθησαν απλώς να μιμηθούν τέτοια ολοκληρωμένα όντα, για παράδειγμα τον Ιησού ή τον Βούδα, κατέληξαν στην ψυχασθένεια. Το θέμα λοιπόν δεν είναι να «προσπαθούμε» να μην θυμώνουμε επειδή έτσι πρέπει, να δείχνουμε ήρεμοι και μέσα μας να βράζουμε, ή να προσπαθούμε να συμπεριφερόμαστε σύμφωνα με κάποιο πρότυπο. Το ζήτημα είναι να αντιληφθούμε κάποια στιγμή ότι ο θυμός, όπως και άλλα καταστροφικά συναισθήματα, μας φυλακίζει, μας στραγγίζει από ενέργεια και ταυτόχρονα από ανθρωπιά, μας αποκόβει από καθετί αληθινό και ζωντανό μέσα μας. Και επίσης να αντιληφθούμε, ότι το «παιχνίδι» δεν παίζεται έξω αλλά στον εσωτερικό μας κόσμο.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ

Για να υπάρξει λοιπόν μια ουσιαστική αντιμετώπιση του θυμού, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να τον γνωρίσουμε. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν στρέψουμε την προσοχή μας στον εαυτό μας, εκεί που ο θυμός μας γεννιέται και εκδηλώνεται, κοιτώντας κατάματα αυτό που συμβαίνει. Το πρώτο συνεπώς βήμα δεν είναι να καταπιέσουμε το θυμό μας, αλλά να τον παρατηρήσουμε τη στιγμή που εκδηλώνεται και πάει να φουντώσει – πράγμα βέβαια καθόλου, μα καθόλου εύκολο.Αν το καταφέρουμε –ίσως κάποια στιγμή που θα είμαστε αρκετά εστιασμένοι στον εαυτό μας– τότε αυτό που θα δούμε θα μας εκπλήξει: ο θυμός, στην ουσία, είναι κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Είναι καθαρή ενέργεια! Μόνο που στη συνηθισμένη κατάστασή μας δεν το βλέπουμε καθόλου. Αυτό που βλέπουμε είναι οι εκδηλώσεις αυτής της ενέργειας, εξ ου και η ποικιλία των λέξεων που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τις θυμωμένες συμπεριφορές μας. Άλλοι ξεσπάνε, άλλοι προσπαθούν να συγκρατηθούν, άλλοι μεταμφιέζουν το θυμό τους σε κάτι εντελώς διαφορετικό, όπως κατάθλιψη ή αποστασιοποίηση. Κάποιοι στρέφουν το θυμό τους στον εαυτό τους, άλλοι δεν μπορούν να εξηγήσουν καν τι ακριβώς τους έχει εκνευρίσει, ενώ συχνά ο θυμός βρίσκει διέξοδο σε υλικά αντικείμενα, όπως ποτήρια και πιάτα που σπάμε, βιβλία, γυαλιά, κινητά που πετάμε από τα νεύρα μας κλπ. Το ενδιαφέρον τώρα είναι ότι όλη αυτή η γκάμα αντιδράσεων ενυπάρχει στον καθένα μας και εκδηλώνεται ανάλογα με τις εξωτερικές συνθήκες και το ποια «κουμπιά» μας οι άλλοι πατάνε…

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΗΜΑ

Για να μπορέσουμε να βοηθηθούμε στην παρατήρηση του θυμού μας, ένα δεύτερο βήμα είναι να ανακαλύψουμε πώς ακριβώς οργιζόμαστε. Ποιες συγκεκριμένες συνθήκες, καταστάσεις, άνθρωποι, πυροδοτούν το θυμό μας. Όπως όλα τα συναισθήματα, ο θυμός μας έχει αιτία και συγκεκριμένο αντικείμενο. Η αιτία μπορεί να είναι για παράδειγμα ότι απολύθηκα και αντικείμενο ο εργοδότης μου που με απέλυσε. Το να γνωρίσω το θυμό μου, σημαίνει πως αφήνω στην άκρη την αιτία και το αντικείμενο, και μαζί όλες τις ιστορίες που έχω συνδέσει με αυτά, και επικεντρώνομαι στον ίδιο το θυμό. Προκειμένου να τον γνωρίσω καλά, πρέπει να μην επιχειρήσω να τον κρίνω, αλλά να τον προσεγγίσω με συμπόνια και περιέργεια. Αν απλά καταπιέσω τα νεύρα μου ή αντίθετα ξεσπάσω, δεν θα γνωρίσω ποτέ το θυμό μου σε βάθος. Όταν αφήνω τα νεύρα μου ελεύθερα, ο θυμός γίνεται φωτιά που με καίει, οπότε το μόνο που ζητάω είναι πώς να τον ξεφορτωθώ, συνήθως παίρνοντας εκδίκηση και ξεσπώντας σε αυτόν που με νευρίασε.  Η διαδικασία της παρατήρησης, όπως είπαμε, δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, γι’ αυτό και η πρώτη μας αντίδραση είναι να κατηγορήσουμε το αντικείμενο του θυμού μας. Αυτές οι κατηγορίες όμως είναι που εξελίσσονται σε ολόκληρες νοητικές κατασκευές, κάνοντας το θυμό μας να έχει μεγάλη διάρκεια.  Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει άνθρωπος που να μη νιώθει θυμό όπως δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν θα ωφεληθεί αν εξετάσει το συναίσθημα αυτό με ψυχραιμία. Ο σπουδαίος Βουδιστής δάσκαλος Thich Nhat Hanh λέει τα εξής για τη διαδικασία της παρατήρησης: 

Φέρσου στο θυμό σου με τρυφερότητα και σεβασμό, γιατί δεν είναι άλλος παρά εσύ ο ίδιος. Μην τον καταπιέζεις, απλά να έχεις επίγνωσή του. Η επίγνωση είναι σαν τον ήλιο: όταν φωτίζει τα πράγματα, αυτά μεταμορφώνονται. Αν έχεις επίγνωση ότι είσαι θυμωμένος, ο θυμός σου μεταμορφώνεται. Το να χειρίζεσαι το θυμό σου με επίγνωση, είναι σαν να παίρνεις από το χέρι το μικρό σου αδελφό.

Η ΑΛΧΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΘΥΜΟΥ

Μια από τις σημαντικές μαθήτριες του Γκουρτζίεφ, η MargaretAnderson, περιγράφει στο βιβλίο τηςThe Unknowable Gurdjieff, πόσο θυμωμένη ένιωθε και αντιδραστική σε οτιδήποτε της ζητιόταν για μια μεγάλη χρονική περίοδο. Έξαφνα, μια μέρα, σε μια στιγμή συνειδητότητας, είχε μια ξεκάθαρη εικόνα του εαυτού της, της κατάστασής της και των αιτίων της. Έτρεξε στον Γκουρτζίεφ και με θέρμη του είπε: «Τώρα βλέπω ότι εξαιτίας της ματαιοδοξίας και του εγωισμού μου ήμουν τόσο θυμωμένη». Και είναι αλήθεια. Όποιος παρατηρήσει με κάποια αντικειμενικότητα τον εαυτό του θα διαπιστώσει αργά ή γρήγορα ότι η ενέργεια του συναισθήματος γίνεται θυμός όταν «περνάει» μέσα από το «φίλτρο» της προσωπικότητας και «χρωματίζεται» από τον εγωισμό μας. Το συναίσθημα είναι ενέργεια, φωτιά, και όπως κάθε φωτιά έχει δυο όψεις: μπορεί να κάψει τα πάντα αλλά μπορεί και να φωτίσει τα πάντα. Στο σημείο αυτό έχει ενδιαφέρον η επισήμανση του Γιουνγκ: «Από τη μία, το συναίσθημα είναι η αλχημική φωτιά που η θέρμη της κάνει το καθετί να υπάρχει και η θερμότητά της καίει όλα τα περιττά μετατρέποντάς τα σε στάχτη… Από την άλλη, το συναίσθημα είναι η στιγμή που το μέταλλο συναντάει το ακόνι και ξαφνικά μια σπίθα πετάγεται, γιατί το συναίσθημα είναι η κύρια πηγή της συνείδησης». Πριν από ένα χρόνο περίπου, σε μια συγκέντρωση φίλων, βρεθήκαμε να συζητάμε τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ο καθένας εκφράζει την οργή του. Αν και ένιωθα άβολα με την όλη συζήτηση (ποιος παραδέχεται εύκολα τη σκοτεινή του πλευρά…), όταν ήρθε η σειρά μου παρομοίασα τον εαυτό μου με «ταύρο εν υαλοπωλείο», νιώθοντας μεγάλη έκπληξη που παραδεχόμουν ανοιχτά κάτι τέτοιο. Η ίδια συζήτηση, υπό μορφή άσκησης, έγινε λίγους μήνες μετά σε μια αυτογνωστική ομάδα στην οποία συμμετείχα. Οι συμμετέχοντες, όλοι καλλιεργημένοι και φαινομενικά ήπιοι άνθρωποι, περιέγραψαν πώς σε στιγμές έκρηξης φαντασιώνονται να πυροβολούν συζύγους, να ανατινάζουν το χώρο της δουλειάς τους, να επιτίθενται σε ενοχλητικούς επιβάτες στο μετρό και άλλα παρόμοια. Γρήγορα οι γλαφυρές περιγραφές συνοδεύτηκαν από πολλά γέλια, και σε λίγο όλοι αρχίσαμε να νιώθουμε πιο ανάλαφροι και πιο ζωντανοί. Ξεπερνώντας την άρνηση και τη ντροπή μας να παραδεχτούμε τις βίαιες φαντασιώσεις μας, είχαμε απελευθερώσει μέσα μας μια τεράστια ενέργεια. Στην πραγματικότητα, αυτό που είχαμε κάνει με την παρότρυνση του συντονιστή της συνάντησής μας ήταν να δούμε πως δεν είμαστε κάτι σταθερό και φιξαρισμένο. Όπως λένε οι σοφοί δάσκαλοι του Ζεν, όταν πάψουμε να θεωρούμε πως υπάρχει ένας εαυτός σταθερός, μόνιμος, του οποίου τα όρια χρειάζεται διαρκώς να υπερασπιζόμαστε, όταν κατανοούμε πως ο «εαυτός» μας είναι ένα κατασκεύασμα και κατά συνέπεια δεν απειλούμαστε τόσο όσο νομίζουμε από όσα συμβαίνουν γύρω μας, δεν υπάρχει λόγος να θυμώνουμε με τίποτα. Βέβαια μέχρι το σημείο αυτό, έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε και πολύ εσωτερική δουλειά με τον εαυτό μας να κάνουμε.

ΔΟΥΛΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΥΜΟ

Όπως είδαμε, ο θυμός μπορεί να έχει ως αίτιο ένα εξωτερικό γεγονός, για παράδειγμα όταν δεν γίνεται το δικό μας, ή όταν δεν παίρνουμε αυτό που θέλουμε. Σε κάθε περίπτωση όμως η βασική αιτία βρίσκεται σε μας τους ίδιους. Συνεπώς, η δουλειά που μπορεί να γίνει, αν θέλουμε να ελευθερωθούμε από το θυμό, είναι καθαρά εσωτερική. Ας ανακεφαλαιώσουμε λοιπόν τα βήματα που αναφέραμε, προσθέτοντας ορισμένες ακόμη πρακτικές οδηγίες. Αρχικά, προσπαθήστε να αναγνωρίσετε το θυμό σας και αν μπορείτε να τον παρατηρήσετε τη στιγμή που εκδηλώνεται. Μια τέτοια στιγμή αναρωτηθείτε: για ποιον ακριβώς λόγο είμαι θυμωμένος; Και ακόμη: ποιος είναι θυμωμένος; Έτσι θα πάρετε εσωτερικά μια απόσταση από το θυμωμένο σας εαυτό και η παρατήρησή του θα είναι πιο εφικτή. Όταν είστε ήρεμοι, γράψτε σε ένα σημειωματάριο σε ποιες περιπτώσεις θυμώνετε. Πότε εκνευρίζεστε και γιατί. Ποιοι άνθρωποι του στενού σας περιβάλλοντος σας θυμώνουν και ποιες συμπεριφορές. Πώς εκφράζετε συνήθως το θυμό σας. Συνήθως θυμώνετε, ξεσπάτε και σας περνάει ή παραμένετε για καιρό θυμωμένοι; Αν δυσκολεύεστε να εκφράσετε το θυμό σας, αναρωτηθείτε πότε δυσκολεύεστε περισσότερο. Σε ποια πρόσωπα διστάζετε να δείξετε το θυμό σας. Επίσης, υπάρχουν παλιοί θυμοί που κρατάτε μέσα σας και αν ναι, γιατί. Τώρα, τι μπορείτε να κάνετε όταν είστε θυμωμένοι. Το βασικό πεδίο δουλειάς είναι το σώμα μας. Είναι η ευκολότερη μέθοδος για να αποφορτίσετε με τον πιο σωστό τρόπο τη δηλητηριασμένη ενέργεια που φωλιάζει μέσα σας. Πώς; Κάντε τζόκινγκ ή περπατήστε μια ικανή απόσταση.  Καθαρίστε το σπίτι σας, κολυμπήστε, κάνετε γιόγκα ή το σπορ της αρεσκείας σας, σκάψτε τον κήπο σας, και γενικά οποιαδήποτε χειρωνακτική ή φυσική άσκηση μέχρι να ιδρώσετε για τα καλά. Κάνοντας μια σωματική δουλειά ή άσκηση, η ενέργεια που έχει δημιουργήσει ο θυμός σας μπορεί να μετασχηματιστεί σε μια θετική δύναμη η οποία καταναλώνει και απορροφά το θυμό. Έτσι, όταν έχετε τελειώσει με τη σωματική άσκηση ο θυμός θα έχει διαλυθεί, όπως μια χημική ουσία στο νερό. Σε κάθε περίπτωση, ο συνδυασμός της παρατήρησης του θυμού, της καταγραφής των αιτίων όπως αναφέραμε παραπάνω και της σωματικής άσκησης, μπορεί να έχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.

---

Το κείμενο "15 ΘΥΜΩΜΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ: Δαμάζοντας τον Εξοργισμένο Εαυτό μας" πρωτοδημοσιεύτηκε στο ΑΒΑΤΟΝ Νο 116.

 http://www.archetypo.com.gr/

Ο Τέλειος Δάσκαλος

Το κείμενο που ακολουθεί είναι η καταγραφή μιας ομιλίας του Τζίντου Κρισναμούρτι, στο πλαίσιο μιας συνάντησης ανάμεσα στον ίδιο και σε δασκάλους και εκπαιδευτικούς. Η συνάντηση έλαβε χώρα στη Βομβάη της Ινδίας, στις 13 Μαρτίου του 1948 και την παρακολούθησε πλήθος κόσμου.

Έχει μεγάλο ενδιαφέρον πως παρότι έχουν περάσει από τότε 60 περίπου χρόνια, αυτά που λέει ο Κρισναμούρτι είναι κάτι παραπάνω από επίκαιρα σήμερα, παραμένοντας ισχυρό ζητούμενο.

Ο Κρισναμούρτι (1895-1986) υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους φιλόσοφους και πνευματικούς δασκάλους του 20ού αιώνα. Η σκέψη του  επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ πολλά από τα βιβλία του κυκλοφορούν και στα ελληνικά.

ΑΒΑΤΟΝ

Σε ολόκληρο τον κόσμο, γίνεται ολοένα και πιο εμφανές πως ο δάσκαλος χρειάζεται εκπαίδευση. Το ζήτημα δεν είναι η εκπαίδευση του παιδιού, αλλά του εκπαιδευτή, γιατί τη χρειάζεται περισσότερο από το μαθητή. Άλλωστε, ο μαθητής είναι σαν ένα τρυφερό βλαστάρι που χρειάζεται καθοδήγηση, βοήθεια. Αλλά αν ο δάσκαλος, ο καθηγητής είναι ανίκανος, στενόμυαλος και άλλα τέτοια, φυσικό είναι πως το αποτέλεσμα της δουλειάς του θα είναι όπως και ο ίδιος.

Συνεπώς, το σημαντικό δεν είναι τόσο η τεχνική του τι να διδάξει κανείς, όσο η νοημοσύνη, το επίπεδο του ίδιου του εκπαιδευτή.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, η εκπαίδευση έχει αποτύχει, επειδή παρήγαγε δυο από τους μεγαλύτερους και πιο καταστρεπτικούς πολέμους της ιστορίας. Εφόσον απέτυχε, το να υποκατασταθεί απλά και μόνο ένα σύστημα με ένα άλλο μου φαίνεται μάταιο. Αλλά αν υπάρχει μια πιθανότητα να αλλάξουμε τη σκέψη, το συναίσθημα, τη στάση του δασκάλου, τότε ίσως να μπορέσει να υπάρξει μια νέα κουλτούρα, ένας νέος πολιτισμός.

Εν μέσω όλου αυτού του χάους, της δυστυχίας, της σύγχισης και της αντιπαλότητας, σίγουρα η ευθύνη του δασκάλου –είτε αυτός είναι κυβερνητικός υπάλληλος, πολιτικός, θρησκευτικός ηγέτης ή δάσκαλος ενός σχολείου– είναι εξαιρετικά μεγάλη.

Έτσι, το πρόβλημά μας δεν είναι τόσο το παιδί, όσο ο δάσκαλος. Και το να εκπαιδεύσεις τον δάσκαλο είναι πολύ πιο δύσκολο από το να εκπαιδεύσεις το παιδί, επειδή ο δάσκαλος είναι ήδη διαμορφωμένος. Λειτουργεί σε μια ρουτίνα, επειδή δεν τον ενδιαφέρει πραγματικά η διαδικασία της σκέψης, η καλλιέργεια της νοημοσύνης.

Μεταδίδει απλά πληροφορίες, και ένας άνθρωπος που απλά μεταδίδει πληροφορίες όταν ο κόσμος γύρω του βρίσκεται σε αναβρασμό σίγουρα δεν είναι δάσκαλος. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς πως η εκπαίδευση είναι απλά ένας τρόπος για να βγάζει κάποιος το ψωμί του. Το να το θεωρεί κανείς την εκπαίδευση με αυτό τον τρόπο, το να εκμεταλλεύεται τα παιδιά για το συμφέρον του, μου φαίνεται εξαιρετικά αντίθετο με τον πραγματικό σκοπό της εκπαίδευσης.

Μπορείς να προσφέρεις το κατάλληλο περιβάλλον, τα απαραίτητα εργαλεία, και όλα τα υπόλοιπα, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι ο ίδιος ο εκπαιδευτής να βρει τι σημαίνει ύπαρξη: Γιατί ζούμε, γιατί αγωνιζόμαστε, γιατί μορφωνόμαστε, γιατί υπάρχουν πόλεμοι, γιατί υπάρχει διαμάχη ανάμεσα στους ανθρώπους; Η μελέτη όλου αυτού του προβλήματος, με περίσκεψη, είναι σίγουρα το έργο ενός πραγματικού δασκάλου.

Ο δάσκαλος που δεν απαιτεί τίποτα για τον εαυτό του, που δεν χρησιμοποιεί τη διδασκαλία ως μέσο για να αποκτήσει κοινωνική θέση, εξουσία ή κύρος, ο δάσκαλος που πραγματικά διδάσκει –όχι για κέρδος, όχι ακολουθώντας μια συγκεκριμένη γραμμή, αλλά που αφυπνίζει τη νοημοσύνη του παιδιού επειδή καλλιεργεί τη νοημοσύνη στον εαυτό του– ένας τέτοιος δάσκαλος έχει πρωτεύουσα θέση σε έναν πολιτισμό.

Άλλωστε, όλοι οι μεγάλοι πολιτισμοί βασίστηκαν στους δασκάλους και όχι σε μηχανικούς και τεχνικούς. Οι μηχανικοί και οι τεχνικοί είναι απολύτως απαραίτητοι, αλλά αυτοί που αφυπνίζουν τη δεοντολογική και ηθική νοημοσύνη είναι εμφανώς πρωτεύουσας σημασίας.

Και μπορούν να έχουν ηθική ακεραιότητα, να είναι ελεύθεροι από την επιθυμία για εξουσία, θέση, κύρος, μόνο όταν δεν ζητούν τίποτα για τον εαυτό τους, όταν είναι πέρα και πάνω από την κοινωνία, όταν δεν είναι υπό τον έλεγχο των κυβερνήσεων και όταν είναι ελεύθεροι από τον καταναγκασμό της κοινωνικής δράσης, η οποία είναι πάντα δράση σύμφωνα με κάποιο μοντέλο, σχέδιο.

Ο δάσκαλος πρέπει να λειτουργεί πέρα από τα όρια της κοινωνίας και τις απαιτήσεις της, έτσι ώστε να είναι ικανός να δημιουργήσει μια νέα κουλτούρα, μια νέα δομή, ένα νέο πολιτισμό.

Αλλά επί του παρόντος αυτό που μόνο μας ενδιαφέρει είναι η τεχνική του πώς να εκπαιδεύσουμε ένα αγόρι ή ένα κορίτσι, δίχως να καλλιεργούμε τη νοημοσύνη του δασκάλου – πράγμα που μου φαίνεται ολότελα μάταιο.

Στην παρούσα ηθική και κοινωνική κρίση που βιώνει ο πολιτισμός μας, ο ρόλος της εκπαίδευσης θα έπρεπε να είναι η δημιουργία νέων αξιών. Αντί αυτού η εκπαίδευση προσπαθεί να εμφυτεύσει τις υπάρχουσες αξίες στο νου του μαθητή, οι οποίες απλά τον προγραμματίζουν δίχως να αφυπνίζουν τη νοημοσύνη του.

Αλλά όταν ο ίδιος ο εκπαιδευτής δεν βλέπει τα αίτια του τωρινού χάους, πώς είναι δυνατόν να δημιουργήσει νέες αξίες, να αφυπνίσει τη νοημοσύνη; Πώς μπορεί να εμποδίσει τη νέα γενεά από το να ακολουθήσει τα ίδια βήματα με αποτέλεσμα ακόμη περισσότερες καταστροφές;

Είναι λοιπόν εμφανές, πως το σημαντικό για τον εκπαιδευτή δεν είναι απλά και μόνο να εμφυτέψει ιδεώδη και να μεταφέρει πληροφορίες στα παιδιά, αλλά να αφιερώσει όλη του τη σκέψη, να στρέψει όλο του το ενδιαφέρον στο πώς θα καταφέρει να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον, την κατάλληλη ατμόσφαιρα, έτσι ώστε όταν το παιδί ωριμάσει να είναι ικανό να αντιμετωπίζει κάθε ανθρώπινο πρόβλημα που θα συναντάει.

Υπό αυτή την οπτική, η εκπαίδευση συνδέεται στενά με τη σημερινή παγκόσμια κρίση. Όλο και περισσότεροι δάσκαλοι αλλά και απλοί άνθρωποι,  τουλάχιστον στην Ευρώπη και την Αμερική, αντιλαμβάνονται τώρα πως η κρίση είναι το αποτέλεσμα της λάθος εκπαίδευσης.

Η εκπαίδευση μπορεί να μεταμορφωθεί, να αλλάξει, μόνο εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή, και όχι απλά δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο, ένα νέο σύστημα δράσης.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην εκπαίδευση είναι τα ιδεώδη. Τα ιδεώδη και οι ιδεαλιστές στην εκπαίδευση στέκονται εμπόδιο στην κατανόηση της παρούσας κρίσης. Πρόκειται για ένα τεράστιο πρόβλημα, που δεν μπορεί να λυθεί έτσι απλά, πάνω στο οποίο βασίζεται όλη η δομή μας: έχουμε ορισμένα ιδανικά και σύμφωνα με αυτά εκπαιδεύουμε τα παιδιά.

Γιατί είναι πρόβλημα; Διότι η σωστή εκπαίδευση έχει να κάνει με την κατανόηση του παιδιού όπως είναι και όχι όπως θα έπρεπε να είναι.

Αν θέλω να κατανοήσω ένα παιδί, δεν πρέπει να έχω ένα ιδεώδες του τι θα έπρεπε το παιδί να είναι. Για να το κατανοήσω, πρέπει να το μελετήσω ως έχει. Τοποθετώντας το στο πλαίσιο ενός ιδεώδους σημαίνει απλά ότι το εξαναγκάζω να ακολουθήσει ένα συγκεκριμένο μοντέλο, είτε του ταιριάζει είτε όχι.

Το αποτέλεσμα είναι πως το παιδί έρχεται πάντα σε αντίθεση με το ιδανικό, ή, διαφορετικά, συμβιβάζεται τόσο πολύ με το ιδανικό που παύει να είναι ένα ανθρώπινο ον και δρα  ως αυτόματο δίχως νοημοσύνη.

Αν εσύ ως γονιός πραγματικά θέλεις να κατανοήσεις το παιδί σου, θα το κοιτάξεις μέσα από το φίλτρο κάποιου ιδεώδους; Ή απλά θα το μελετήσεις επειδή στην καρδιά σου υπάρχει αγάπη; Το παρατηρείς, βλέπεις τις διαθέσεις του, την ιδιοσυγκρασία του. Επειδή το αγαπάς, γι’ αυτό το μελετάς.

Μόνο όταν δεν έχεις αγάπη έχεις κάποιο ιδεώδες. Παρατήρησε τον εαυτό σου και θα το προσέξεις αυτό. Όταν δεν υπάρχει αγάπη, έχεις τεράστια παραδείγματα και ιδεώδη, μέσα από τα οποία υποχρεώνεις, εξαναγκάζεις το παιδί. Αλλά όταν έχεις αγάπη, το μελετάς, το παρατηρείς και του δίνεις την ελευθερία να είναι αυτό που είναι. Καθοδηγείς το παιδί, το βοηθάς, όχι προς το ιδεώδες, όχι σύμφωνα με μια ορισμένη γραμμή δράσης, αλλά για να το φέρεις στο σημείο να είναι αυτό που είναι.

Άλλωστε, η λειτουργία της εκπαίδευσης είναι να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο άτομο το οποίο να είναι ικανό να αντιμετωπίζει τη ζωή με νοημοσύνη, όχι σαν τεχνικός ή σαν ιδεαλιστής.

Αλλά το άτομο δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αν απλά ακολουθεί ένα ιδεαλιστικό μοντέλο δράσης. Προφανώς, οι καθηγητές που γίνονται ιδεαλιστές είναι άχρηστοι. Αν τους παρατηρήσετε, θα δείτε πως είναι ανίκανοι να αγαπήσουν: έχουν σκληρή καρδιά και ξερό μυαλό…

Πιθανώς όσα λέω να είναι αντίθετα με αυτά που πιστεύετε. Θα πρέπει να το ξανασκεφτείτε, γιατί δεν είναι απλά ένα θέμα αποδοχής ή απόρριψης. Πρέπει κανείς να το προσεγγίσει πολύ, πολύ προσεκτικά.

Ύστερα από όλα αυτά, πιθανόν κάποιος να ρωτούσε: Πώς θα ήταν ένας τέλειος δάσκαλος;

Ο τέλειος δάσκαλος, σίγουρα, είναι αυτός που δε ζητά τίποτα για τον εαυτό του, δεν παρασύρεται από την πολιτική, την εξουσία, τις θέσεις. Δεν ζητά τίποτα για τον εαυτό του επειδή εσωτερικά, είναι πλούσιος. Η σοφία του δε βρίσκεται στα βιβλία, η σοφία του βρίσκεται στο να βιώνει, και το να βιώνεις δεν είναι δυνατό αν επιδιώκεις ένα αποτέλεσμα.

Η εμπειρία, το βίωμα, δεν είναι εφικτό για κάποιον που πιστεύει ότι το αποτέλεσμα είναι πιο σημαντικό από το μέσο. Που θέλει να επιδεικνύει πόσοι μαθητές του πέρασαν λαμπρά τις εξετάσεις, που εξελίχθηκαν σε πρωτοκλασάτοι πτυχιούχοι, μεταπτυχιακοί κοκ.

Προφανώς, καθώς οι περισσότεροι από εμάς επιδιώκουν ένα αποτέλεσμα, ελάχιστα σκεφτόμαστε τα μέσα που χρησιμοποιούμε, άρα ποτέ δεν θα μπορέσουμε να γίνουμε τέλειοι δάσκαλοι.

Ένας τέλειος δάσκαλος πρέπει να είναι πέρα και πάνω από τον έλεγχο της κοινωνίας. Πρέπει να διδάσκει και όχι να του λένε τι να διδάξει, πράγμα που σημαίνει πως πρέπει να μην έχει κάποια θέση στην κοινωνία. Και αυτό γιατί από τη στιγμή που έχει κάποια κοινωνική θέση αυτόματα γίνεται μέρος της κοινωνίας. Και καθώς η κοινωνία μόνιμα αποσυντίθεται, ένας δάσκαλος που είναι μέρος της κοινωνίας ποτέ δεν μπορεί να είναι ο τέλειος δάσκαλος.

Πρέπει να είναι εκτός κοινωνίας, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να ζητάει τίποτε για τον εαυτό του. Η κοινωνία βέβαια πρέπει να είναι τόσο φωτισμένη που να ικανοποιεί τις ανάγκες του. Όμως δεν θέλουμε μια τέτοια φωτισμένη κοινωνία, ούτε τέτοιους δασκάλους. Αν είχαμε τέτοιους δασκάλους, τότε η σημερινή κοινωνία θα κινδύνευε.

Η θρησκεία δεν (θα έπρεπε να) είναι οργανωμένη πίστη αλλά η αναζήτηση της αλήθειας, που σημαίνει ότι δεν ανήκει σε καμιά χώρα, σε καμιά οργανωμένη πίστη και δεν κατοικοεδρεύει σε κανένα ναό, εκκλησία ή τζαμί. Δίχως την αναζήτηση της αλήθειας καμιά κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει για πολύ. Από την άλλη όσο υπάρχει, είναι προγραμμένο ότι θα φέρει την καταστροφή.

Σίγουρα, ο δάσκαλος δεν είναι απλά και μόνο κάποιος που μεταδίδει πληροφορίες, αλλά αυτός που υποδεικνύει το δρόμο προς τη σοφία. Η αλήθεια είναι πολύ πιο σημαντική από το δάσκαλο.

Έτσι, εσύ που είσαι ο αναζητητής της αλήθειας πρέπει να είσαι και δάσκαλος και μαθητής. Με άλλα λόγια, πρέπει να είσαι ο τέλειος δάσκαλος προκειμένου να συμβάλεις στη δημιουργία μιας νέας κοινωνίας. Και για να κάνεις τον τέλειο δάσκαλο να υπάρξει, πρέπει να κατανοήσεις τον εαυτό σου.

Η σοφία ξεκινά με την αυτογνωσία. Δίχως αυτογνωσία, η απλή πληροφορία οδηγεί στην καταστροφή. Δίχως την αυτογνωσία, το αεροπλάνο γίνεται το πιο καταστροφικό εργαλείο στη ζωή, αλλά με την αυτογνωσία είναι ένα μέσο που βοηθάει τον άνθρωπο.

Έτσι ο δάσκαλος πρέπει να είναι κάποιος που δεν είναι πιασμένος στα δίχτυα της κοινωνίας, που δεν παίζει παιχνίδια πολιτικής εξουσίας ούτε αναζητά θέσεις και κύρος. Έχει ανακαλύψει αυτό που είναι αιώνιο μέσα του, και κατά συνέπεια είναι ικανός να μεταδώσει αυτή τη γνώση που θα βοηθήσει κάποιον άλλον να ανακαλύψει τα δικά του μέσα για τη φώτιση.

ABATON 88

http://www.archetypo.com.gr/